2 września 2026 roku opublikowano nową wersję europejskiej normy EN 301 549, oznaczoną V4.1.1. To pierwsza wersja, która obejmuje WCAG 2.2. Od tego dnia w ofertach i na blogach wraca zdanie, że strony urzędów „muszą być zgodne z WCAG 2.2". W dniu publikacji tego wpisu polska ustawa nadal wskazuje WCAG 2.1 i poprzednią wersję normy, więc takiego obowiązku jeszcze nie ma. Jest za to inny kłopot: w ostatnim monitoringu Ministerstwa Cyfryzacji żadna ze stu szczegółowo zbadanych stron nie spełniała w pełni wymagań, które obowiązują od kilku lat. Piszemy dla osoby, która w urzędzie gminy, szkole, bibliotece albo ośrodku kultury odpowiada za stronę, zwykle obok kilku innych obowiązków. Jeśli to Ty, poniżej znajdziesz wymagania obowiązujące dziś, kary z ustawy razem z warunkami, zmiany, które przyniesie WCAG 2.2, i kolejność prac na najbliższe miesiące.
W skrócie
- Dziś obowiązuje WCAG 2.1 na poziomach A i AA. Wynika to z ustawy z 4 kwietnia 2019 roku o dostępności cyfrowej, która odsyła też do normy EN 301 549 w wersji V3.2.1:2021.
- Nowa norma z WCAG 2.2 jest opublikowana, ale urzędów jeszcze nie wiąże. Potrzebne są dwa kroki: ogłoszenie odniesienia do niej w Dzienniku Urzędowym UE i zmiana polskiej ustawy. Terminu żadnego z nich nie ogłoszono.
- Kary w ustawie: do 10 000 zł za uporczywy brak dostępności i do 5 000 zł za brak deklaracji dostępności albo deklarację niekompletną. Obie mają warunki, które opisujemy niżej. Wyższe kwoty krążące w internecie pochodzą z innej ustawy, dla firm.
- Stan faktyczny: w monitoringu za 2025 rok żadna ze 100 szczegółowo zbadanych stron nie była w pełni zgodna z ustawą, a deklarację zgodną z przepisami miało 29.
- Kolejność prac: najpierw deklaracja i najczęstsze błędy z WCAG 2.1, a przy zamawianiu nowej strony od razu WCAG 2.2 AA w wymaganiach. Według W3C strona zgodna z WCAG 2.2 jest też zgodna z WCAG 2.1.
Co obowiązuje dziś: ustawa i WCAG 2.1
Podstawą jest ustawa z 4 kwietnia 2019 roku o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych (tekst jednolity: Dz.U. z 2023 r. poz. 1440). Ostatnia nowelizacja weszła w życie 17 kwietnia 2023 roku i od tamtej pory wymagania się nie zmieniły.
Ustawa obejmuje jednostki sektora finansów publicznych, a więc urzędy gmin i starostwa, publiczne szkoły i przedszkola, biblioteki, ośrodki kultury i ośrodki pomocy społecznej. Obejmuje też osoby prawne, które te jednostki finansują w ponad połowie albo kontrolują, ich związki oraz organizacje pozarządowe działające w ochronie zdrowia, na rzecz osób z niepełnosprawnościami i na rzecz seniorów.
Wymagania techniczne są w załączniku do ustawy i jest to lista kryteriów WCAG 2.1. WCAG ma trzy poziomy: A, AA i AAA. Urząd ma spełnić kryteria z poziomów A i AA. Poziom AAA jest najwyższy i ustawa go nie wymaga. Sama ustawa opisuje dostępność czterema słowami: funkcjonalność, kompatybilność, postrzegalność i zrozumiałość. W praktyce oznaczają one tyle:
- Postrzegalność: treść da się odebrać więcej niż jednym zmysłem. Obraz ma opis, film ma napisy, tekst ma wystarczający kontrast.
- Funkcjonalność: wszystko da się obsłużyć samą klawiaturą, bez myszy, i zawsze widać, w którym miejscu strony jesteś.
- Zrozumiałość: strona zachowuje się przewidywalnie, a formularz mówi wprost, co zostało wypełnione źle.
- Kompatybilność: kod jest na tyle poprawny, że czytnik ekranu wie, co jest nagłówkiem, co przyciskiem, a co polem formularza.
Ustawa dodaje jeszcze jedno zdanie, do którego wrócimy przy WCAG 2.2. Zgodnie z art. 5 ust. 3 wymagania z załącznika uznaje się za spełnione, gdy podmiot zapewnia dostępność z uwzględnieniem punktów 9, 10 i 11 Polskiej Normy wprowadzającej normę ETSI EN 301 549 V3.2.1:2021. Numer wersji jest wpisany do przepisu.
Deklaracja dostępności i termin 31 marca
Każda strona podmiotu publicznego ma mieć deklarację dostępności, sporządzoną według unijnego wzoru i osobno dla każdej wersji językowej. Ustawa wymaga, żeby deklaracja zawierała między innymi datę publikacji strony i datę jej ostatniej istotnej aktualizacji, informację o tym, jak oceniono dostępność, dane kontaktowe osoby albo komórki wyznaczonej do spraw dostępności cyfrowej, informację o dostępności architektonicznej siedziby, informację o tłumaczu języka migowego, sposób zgłaszania braków i odnośnik do strony Rzecznika Praw Obywatelskich.
Odnośnik do deklaracji ma być umieszczony tak, żeby użytkownik miał do niego dostęp podczas poruszania się po stronie, czyli w praktyce w stopce albo w stałym menu. Przegląd i aktualizację deklaracji robi się co roku do 31 marca oraz niezwłocznie po każdej zmianie strony, która może wpłynąć na dostępność.
Czego ustawa nie obejmuje
Część treści jest z ustawy wyłączona. Najważniejsze wyłączenia dla małej jednostki to:
- multimedia nadawane na żywo oraz multimedia opublikowane przed 23 września 2020 roku,
- dokumenty tekstowe, prezentacje i arkusze opublikowane przed 23 września 2018 roku, chyba że ich zawartość jest niezbędna do realizacji bieżących zadań,
- mapy, przy czym na mapach interaktywnych służących do nawigacji adres i położenie trzeba podać także w sposób dostępny,
- treści, których Twoja jednostka nie wytworzyła, nie sfinansowała ani nie nabyła, albo których nie ma prawa zmieniać,
- treści niewykorzystywane do bieżących zadań i nieaktualizowane po 23 września 2019 roku, czyli archiwum.
Wyłączenie starych dokumentów ma ważne zastrzeżenie. Regulamin z 2016 roku, który nadal obowiązuje, albo wzór wniosku, który mieszkańcy wciąż pobierają, służą bieżącym zadaniom, więc data publikacji ich nie chroni.
Gdy czegoś nie da się udostępnić
Jeśli jakiegoś elementu nie jesteś w stanie udostępnić cyfrowo, ustawa każe zapewnić alternatywny sposób dostępu: kontakt telefoniczny, korespondencyjny albo elektroniczny, a jeśli jednostka ma taką możliwość, także tłumacza języka migowego. Można też powołać się na nadmierne koszty, ale tylko po przeprowadzeniu oceny, która obejmuje szacunek kosztów, spodziewane korzyści, okres publikacji danego elementu i liczbę użytkowników. Wyniki tej oceny dołącza się do deklaracji. Z tej drogi nie mogą skorzystać jednostki, których zadaniem jest działalność na rzecz osób z niepełnosprawnościami albo osób starszych.
Każdy ma prawo wystąpić do Twojej jednostki z żądaniem zapewnienia dostępności strony albo jej elementu, także takiego, który jest z ustawy wyłączony. Na jego realizację masz 7 dni. Jeśli to niemożliwe, trzeba niezwłocznie podać przyczynę i nowy termin, nie dłuższy niż dwa miesiące od dnia żądania. Gdy jednostka odmówi, osoba zgłaszająca może złożyć skargę, rozpatrywaną według przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.
Jak jest naprawdę: monitoring za 2025 rok
Minister właściwy do spraw informatyzacji raz w roku monitoruje dostępność stron podmiotów publicznych i publikuje sprawozdanie. To za 2025 rok ukazało się w marcu 2026 roku. Monitoring uproszczony, czyli automatyczny, objął 98 164 strony. Monitoring szczegółowy, czyli testy eksperckie i testy z udziałem użytkowników z niepełnosprawnościami, objął 100 stron i 45 aplikacji mobilnych.
W monitoringu szczegółowym żadna strona nie została uznana za w pełni zgodną z ustawą. 79 uznano za częściowo zgodne, 21 za niezgodne. W próbie były serwisy instytucji centralnych i regionalnych oraz 26 stron szczebla lokalnego, więc to nie jest wynik samych małych gmin. We wnioskach sprawozdanie wymienia siedem naruszeń, które powtarzały się najczęściej:
| Kryterium WCAG 2.1 | Strony z błędem | Jak to wygląda na stronie |
|---|---|---|
| 1.3.1 Informacje i relacje | 100% | Nagłówki, listy, tabele i pola formularzy wyglądają poprawnie, ale w kodzie nie są oznaczone, więc czytnik ekranu czyta je jak jednolity tekst. |
| 4.1.2 Nazwa, rola, wartość | 97% | Przycisk albo pozycja menu nie ma nazwy. Czytnik mówi „przycisk" i nic więcej. |
| 2.4.4 Cel łącza (w kontekście) | 96% | Odnośniki „więcej", „czytaj dalej" i „pobierz", z których nie wynika, dokąd prowadzą. |
| 2.4.3 Kolejność fokusu | 90% | Klawisz Tab przeskakuje po stronie w innej kolejności niż ta, w której się ją czyta. |
| 1.1.1 Treść nietekstowa | 86% | Zdjęcia, ikony i grafiki z tekstem bez opisu alternatywnego. |
| 1.4.3 Kontrast (minimum) | 67% | Tekst zbyt blady na swoim tle, na przykład jasnoszary na białym. |
| 2.4.7 Widoczny fokus | 64% | Przy obsłudze klawiaturą nie widać, który element jest w danej chwili zaznaczony. |
Część tych błędów siedzi w szablonie strony, część powstaje przy dodawaniu treści. Szablon poprawia się raz. Dodawania treści trzeba nauczyć osoby, które publikują aktualności i dokumenty, bo opis zdjęcia albo zrozumiały tekst odnośnika wpisuje się przy każdej publikacji.
Z deklaracjami jest podobnie. Deklarację miało 87 procent zbadanych stron, ale zgodną z art. 10 ustawy tylko 29 procent. 13 procent nie miało jej wcale.
Ministerstwo zapytało też same jednostki o żądania i skargi. Ankietę wypełniło 14 879 podmiotów, w 86 procentach lokalnych. W 2025 roku odnotowały 164 żądania zapewnienia dostępności i 27 skarg, rok wcześniej 59 żądań i 7 skarg. To wciąż mało, ale w ciągu roku żądań przybyło blisko trzykrotnie, a skarg prawie czterokrotnie. 45 procent żądań dotyczyło całej strony, a 32 procent jej elementów, takich jak dokumenty i formularze. Na nadmierne koszty powołało się 17 podmiotów.
Kary: ile i za co
Kwoty kar podawane w internecie różnią się nawet dziesięciokrotnie, dlatego trzymamy się brzmienia art. 19 ustawy. Są w nim dwie kary pieniężne. Nakłada je minister właściwy do spraw informatyzacji, w drodze decyzji administracyjnej.
- Do 10 000 zł grozi podmiotowi, który „w sposób nieuzasadniony i uporczywy nie zapewnia dostępności cyfrowej strony internetowej lub aplikacji mobilnej". Ustawa sama wyjaśnia, co znaczy „uporczywy": brak poprawy stwierdzony w trzech kolejnych monitorowaniach oraz rosnąca liczba uzasadnionych skarg.
- Do 5 000 zł grozi za niesporządzenie i nieopublikowanie deklaracji dostępności albo za deklarację bez elementów wymaganych przez art. 10. Tę karę nakłada się, gdy brak zostanie wykazany w dwóch kolejnych monitorowaniach.
Z tych warunków wynikają dwa wnioski. Kara za brak dostępności nie przychodzi po pierwszym badaniu: potrzebne są trzy kolejne monitorowania bez poprawy i do tego rosnąca liczba skarg, a monitoring odbywa się raz w roku. Kara za deklarację ma krótszą drogę i dotyczy rzeczy, którą można uporządkować w kilka dni. Przy 29 poprawnych deklaracjach na 100 zbadanych stron to od niej opłaca się zacząć.
Skąd w takim razie kwoty po kilkadziesiąt tysięcy złotych i „do 10 procent obrotu"? Z innej ustawy: z 26 kwietnia 2024 roku o zapewnianiu spełniania wymagań dostępności niektórych produktów i usług przez podmioty gospodarcze. Wdraża ona Europejski Akt o Dostępności i od 28 czerwca 2025 roku dotyczy firm, między innymi sklepów internetowych, bankowości detalicznej i przewozów pasażerskich. Przewiduje karę do dziesięciokrotności przeciętnego wynagrodzenia, nie większą niż 10 procent obrotu. Urzędu, szkoły ani biblioteki ta ustawa nie obejmuje.
Sprawozdanie ministerstwa za 2025 rok nie zawiera informacji o nałożonych karach, więc nie będziemy nimi straszyć. Realniejsze od kary jest żądanie od mieszkańca, na które masz 7 dni, i skarga, jeśli odpowiedź go nie zadowoli.
Co się zmieniło 2 września 2026 roku
EN 301 549 to europejska norma, która przekłada WCAG na wymagania wobec stron, aplikacji i dokumentów. Jej nowa wersja, V4.1.1, została opublikowana 2 września 2026 roku. Obejmuje kryteria WCAG 2.2 z poziomów A i AA i została przygotowana pod dwie dyrektywy naraz: o dostępności stron i aplikacji sektora publicznego oraz Europejski Akt o Dostępności.
Sama publikacja normy nie zmienia jednak obowiązków Twojej jednostki. Potrzebne są dwa kroki.
- Ogłoszenie odniesienia do normy w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Dopiero wtedy nowa wersja staje się normą zharmonizowaną dla dyrektywy o dostępności stron sektora publicznego. Do tego czasu punktem odniesienia pozostaje wersja V3.2.1.
- Zmiana polskiej ustawy. Załącznik do ustawy to WCAG 2.1, a art. 5 ust. 3 wskazuje normę w wersji V3.2.1:2021 z numeru. Żeby urzędy rozliczać z WCAG 2.2, trzeba zmienić oba te miejsca.
Nie podajemy terminu żadnego z tych kroków, bo żadnego oficjalnie nie ogłoszono, a do dnia publikacji tego wpisu nie znaleźliśmy projektu nowelizacji. Dla orientacji można spojrzeć na poprzednią zmianę. Wersję V3.2.1 opublikowano w marcu 2021 roku, odniesienie do niej ogłoszono w sierpniu 2021 roku, a do polskiej ustawy trafiła nowelizacją, która weszła w życie w kwietniu 2023 roku. Od publikacji normy do zmiany ustawy minęły wtedy ponad dwa lata. Nie wiemy, czy tym razem pójdzie szybciej, ale zmiana ustawy wymaga pełnej ścieżki legislacyjnej, więc nie nastąpi z dnia na dzień.
W deklaracji dostępności na razie nic się nie zmienia: dopóki ustawa obowiązuje w obecnym brzmieniu, podstawą pozostaje ona i WCAG 2.1. Jeśli strona spełnia już nowe kryteria, możesz to opisać jako informację dodatkową.
Sześć nowych kryteriów z WCAG 2.2
WCAG 2.2 jest rekomendacją W3C od 5 października 2023 roku. Względem wersji 2.1 dodaje dziewięć kryteriów, z czego sześć na poziomach A i AA, i usuwa jedno, uznane za przestarzałe: 4.1.1 Poprawność kodu. W monitoringu za 2025 rok tego kryterium nie spełniało 98 ze 100 zbadanych stron. Nazwy nowych kryteriów podajemy po angielsku, bo na liście tłumaczeń W3C nie ma jeszcze polskiego przekładu WCAG 2.2. Sprawozdanie ministerstwa wspomina, że prace nad nim trwają.
| Kryterium | Poziom | Co oznacza na stronie urzędu |
|---|---|---|
| 2.4.11 Focus Not Obscured (Minimum) | AA | Element zaznaczony klawiaturą nie może być w całości zasłonięty, na przykład przez przyklejony nagłówek albo baner z informacją o ciasteczkach. |
| 2.5.7 Dragging Movements | AA | Wszystko, co wymaga przeciągania, na przykład suwak albo przesuwanie mapy, da się zrobić także pojedynczym kliknięciem. |
| 2.5.8 Target Size (Minimum) | AA | Element klikalny ma co najmniej 24 na 24 piksele CSS albo odpowiedni odstęp od sąsiednich. Są wyjątki, między innymi dla odnośników w zdaniu. |
| 3.2.6 Consistent Help | A | Jeśli na stronie jest pomoc albo kontakt, to na każdej podstronie w tym samym miejscu układu. |
| 3.3.7 Redundant Entry | A | Formularz nie każe wpisywać drugi raz danych, które użytkownik podał wcześniej w tym samym procesie. |
| 3.3.8 Accessible Authentication (Minimum) | AA | Logowanie nie może opierać się wyłącznie na zapamiętywaniu, przepisywaniu albo rozwiązywaniu zagadek. Ma działać wklejanie hasła i menedżer haseł albo ma być inna metoda. |
Na stronie informacyjnej, bez logowania i rozbudowanych formularzy, pracy wymagają głównie dwa z nich. Pierwszy to 2.4.11, bo przyklejony nagłówek i baner z ciasteczkami są dziś niemal na każdej stronie. Drugi to 2.5.8, bo małe ikony w stopce i gęsto ułożone odnośniki w menu łatwo schodzą poniżej 24 pikseli. Pozostałe cztery dotyczą głównie e-usług: formularzy, wniosków i kont.
Co zrobić teraz: pięć kroków
Kolejność jest celowa. Zaczynamy od rzeczy najtańszych i takich, które obowiązują już dziś.
- Sprawdź deklarację dostępnościCzy jest na stronie i czy odnośnik do niej działa z każdej podstrony. Czy ma datę przeglądu z tego roku, dane kontaktowe osoby odpowiedzialnej za dostępność, opis tego, jak oceniono stronę, i pozostałe elementy z art. 10. To praca na kilka godzin, a za brak deklaracji ustawa przewiduje osobną karę. Termin kolejnego przeglądu to 31 marca.
- Przejdź stronę samą klawiaturąOdłóż mysz i naciskaj Tab. Sprawdź, czy widać, gdzie jesteś, czy kolejność jest logiczna, czy da się otworzyć menu i wysłać formularz. Potem obejrzyj kontrast tekstu, opisy zdjęć, nagłówki i teksty odnośników. To te same kryteria, które w monitoringu wypadły najgorzej. Opisy alternatywne i strukturę nagłówków sprawdza też nasz bezpłatny skan strony, ale nie jest on audytem dostępności i go nie zastąpi.
- Zrób porządek w dokumentachNowe uchwały, zarządzenia i ogłoszenia publikuj jako tekst, a nie jako zdjęcie zeskanowanej kartki. W starszych dokumentach zacznij od tych, których mieszkańcy nadal używają: wzorów wniosków, regulaminów, cenników. Niemal co trzecie żądanie z 2025 roku dotyczyło właśnie elementów strony, takich jak dokumenty i formularze.
- Przy zamawianiu nowej strony wpisz WCAG 2.2 AAStrona zamawiana dziś będzie działać kilka lat, a w tym czasie wymagania się zmienią. W opisie zamówienia zostaw wymóg ustawowy, czyli WCAG 2.1 AA, i dopisz zgodność z kryteriami WCAG 2.2 na poziomach A i AA. Według W3C strona zgodna z wersją 2.2 jest też zgodna z 2.1, więc jeden wymóg nie wyklucza drugiego.
- Wyznacz osobę i ścieżkę dla żądańUstal, kto odbiera żądania zapewnienia dostępności, kto odpowiada w ciągu 7 dni i gdzie się je zapisuje. Ministerstwo pyta o liczbę żądań i skarg w corocznej ankiecie, a we wnioskach ze sprawozdania pisze, że pracownicy urzędów powinni wiedzieć, jak postępować ze składanymi żądaniami i skargami.
Poprawiać obecną stronę czy zamawiać nową?
To zależy od tego, gdzie siedzą błędy. Brakujące opisy zdjęć, skany zamiast dokumentów i odnośniki „więcej" to treść. Poprawisz je w obecnym systemie, bez zmiany strony, i od tego zacznij.
Inaczej jest, gdy błędy siedzą w szablonie: menu nie da się otworzyć klawiaturą, nie widać fokusu, kontrast jest za niski w całym serwisie, a nagłówki są tylko pogrubionym tekstem. Taką naprawę trzeba zlecić wykonawcy i opłaca się ona wtedy, gdy system pod spodem ma przed sobą kilka lat wsparcia. Jeśli strona stoi na systemie, który wsparcie już stracił, na przykład na Joomli 3 albo 4, poprawianie szablonu oznacza wydatek na coś, co i tak trzeba będzie wymienić. Opisaliśmy to we wpisie o końcu wsparcia Joomli 3 i 4.
Jeśli wychodzi Ci, że potrzebna jest nowa strona, zobacz, jak budujemy strony dla urzędów i instytucji: z WCAG 2.1 AA jako podstawą, kryteriami z wersji 2.2 uwzględnionymi od początku i cenami od 12 000 zł netto, czyli poniżej progu, od którego stosuje się Prawo zamówień publicznych.
Zastrzeżenie: jesteśmy firmą wdrożeniową, nie kancelarią prawną, a ten wpis nie jest poradą prawną. Stan prawny na 1 października 2026 roku. Korzystaliśmy z tekstu ustawy z 4 kwietnia 2019 roku o dostępności cyfrowej (Dz.U. z 2023 r. poz. 1440), ustawy z 26 kwietnia 2024 roku o zapewnianiu spełniania wymagań dostępności niektórych produktów i usług przez podmioty gospodarcze (Dz.U. z 2024 r. poz. 731), sprawozdania Ministerstwa Cyfryzacji z monitoringu dostępności cyfrowej za 2025 rok (wersja z 2 kwietnia 2026 roku), normy ETSI EN 301 549 V4.1.1 oraz rekomendacji W3C WCAG 2.2. W sprawach spornych rozstrzyga brzmienie przepisów i stanowisko ministerstwa.
Krótko na koniec
WCAG 2.2 jest już w europejskiej normie, ale stronę Twojej jednostki nadal rozlicza się z WCAG 2.1. Najwięcej do zrobienia jest w tym, co obowiązuje od lat: w deklaracji, opisach, nagłówkach, kontraście i obsłudze klawiaturą. Zacznij od deklaracji i od przejścia strony klawiszem Tab, a nowe kryteria wpisz do wymagań przy najbliższym zamówieniu. Jeśli chcesz, żebyśmy spojrzeli na stronę Twojej jednostki i powiedzieli wprost, co da się poprawić w obecnym systemie, a co wymaga wymiany, prześlij adres. Wstępna ocena nic nie kosztuje.